Kağızman´ın uzun elması: ´Selesker Şerif´in Elması´.

10.01.2018   13:39

KAĞIZMAN’IN UZUN ELMASI: “SELESKER ŞERİF’İN ELMASI”

Tacettin DURMUŞ / www.haberolcek.com

Kağızmanlı Ozan, Gazetesi ve Araştırmacı Yazar Sair Küçük, Kağızman uzun elmasının tescil edilmesinin, ilçe için son derece önemli olduğunu söyledi.

Kars İl Özel İdaresinin Kağızman’ın uzun elmasının tescillenmesi için Türk Patent ve Marka Kurumuna 12 Temmuz 2012 tarihinde yaptığı başvurunun ardından tescil belgesi ile taçlandırıldığını hatırlatarak, Kağızman ikliminin önemine değindi.

Küçük, desteklerinden dolayı başta Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan olmak üzere, Coğrafi İşaret başvurusunun ardından yapılan çalışmaların sürecini takip eden ve çalışmaları düzenleyen, Kars İl Özel İdaresi tarafından yetkilendirilen Evren Alankuş’a, teşekkür etti. Küçük ayrıca İl Özel İdaresi kurum personeli Neslihan Katok’a, Kafkas Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mithat Şahin’e elma üreticilerine ve Kağızman Kaymakamlığına emeklerinden dolayı teşekkürlerini illetti.

UZUN ELMA KAĞIZMAN’A RUSYA’DAN GETİRİLDİ

Türkiye’de 30 civarında elma çeşidi olduğunu söyleyen Küçük, Kağızman uzun elması ile birlikte diğer elma, armut ve kayısı çeşitlerinden bazılarının, Rusya dolaylarından Gürcistan, Ahıska, Azerbaycan, Nahçıvan taraflarından göçüp Kağızman’a gelen muhacirler tarafından getirildiğini söyledi.

Yaptığı araştırmalar ile Kağızman uzun elmasını ilk defa yayın organlarında yayınlayarak dünyaya duyuran Ozan ve Gazetesi - Araştırmacı Yazar Sair Küçük, uzun elma’nın mucidi ve tarihi hakkında topladığı bilgileri ve çektiği fotoğrafları çeşitli kitap ve yöresel dergi ile gazetelerde yayınlandı.

İnternet sitelerinde uzun elma’nın tarihçesini, kim tarafından aşılanarak çoğaldığını yazarak fotoğraflar ile görsellik kazandıran Sait Küçük, Kağızman’ın uzun elmasını geçmişte günümüze şu şekilde dünyaya duyurdu:

“ŞERİFİN İCADI”, “SELESKER ŞERİF’İN ELMASI”: UZUN ELMA

1864 yılında doğup 1939 yılında vefat eden Selesker Şerif Yıldız, Rusya/Azerbaycan taraflarından muhacir olarak gelip Kağızman’a yerleşir. Uzun Elma’nın ve nesli son yıllarda tükenmekte olan Taş Elma’nın aşısını getirerek Kağızman’da bu iki elmayı icat eder.

Ali Ataman Caddesi’ndeki Selesker Sokağı’nda ki kendi bahçesinde Uzun Elma’yı ve Taş Elma’yı yetiştirir ve bütün Kağızman bağlarına yayarak çoğaltır. Bundan dolayıdır ki Kağızmanlılar bu elmayı “Şerifin İcadı”, “Selesker Şerif’in Elması” diye de adlandırırlar. Bu Uzun Elma Nahçivan’da var olup Iğdır’da da birkaç mevcut bahçede bulunmaktadır. Uzun elma ailesine Ordu civarlarında da rastlanılmıştır. Ancak oradaki çeşidi biraz daha mat renkli ve daha sert bir yapıya sahip olup sinap elması olarak adlandırılmaktadır. Ordu’da yetişen çeşidini Gürcistanlılar da “Sinap Elması” diye isimlendirmektedirler.

Uzun Elma’nın ağacı bir kavak boyu kadar uzanır. Meyve verince dalları aşağı sarkar. Elmaları uzuncadır. Güneş gören tarafları kızarır al olur. Gölgede kalan yerleri beyaz renktedir. Tatlı ve sulu olan uzun elma, Kağızman haricinde Türkiye’nin hiçbir yerinde yetişmez. Buzhanelere koyulmadan Mayıs ayı sonlarına kadar saklanabilir. Herhangi bir pazarlama ağı olmamasına rağmen piyasada kısa sürede tükenmekte, Mart - Nisan aylarında pazarda zor bulunur hale gelmektedir.
Uzun Elma yumurtadan daha uzun olup, 10 - 12 santim uzunluğunda 5-6 santim eninde, alt ve üst kısımları beyaz, güneş gören orta kısımları kırmızı rengindedir. Aynı familyadan olan ağaçlara göz ve kalem aşıları koyularak üretilen Uzun Elma’nın hasadı Kağızman’ın Kurtuluş Bayramı olan 1 Ekim dolaylarında yapılarak toplanır ve evlere doldurulur. Serin yerde muhafaza edilen Uzun Elma suyunu ve lezzetli tadını kaybetmeden bir sonraki yılın Haziran ayına kadar çürümeden dayanır. Fakat büzüşme gösterir. Uzun Elma’nın çürüyeni yanındaki elmalara zarar vermeden, bulaşmadan siyahımsı ve kahverengi bir renk alarak büzüşüp kalır.

ALPARSLAN YÜCE ORGANİZE ETTİ, KAĞIZMAN’DA UZUN ELMA ŞENLİĞİ GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Uzun Elma’nın tanıtımı için yapılan yayınların yanı sıra 15 Ekim 2011 Cumartesi günü bu elmayı tanıtmak için Kağızman’da bir Uzun Elma Şenliği gerçekleştirilmiştir.
Dönemin Kağızman Meslek Yüksek Okulu Müdürü Alpaslan Yüce ve ekibinin organize ettiği şenliğe İlçe Kurum ve Kuruluş Amirleri, Kağızman halkı, Meslek Yüksek Okulu öğrencileri ve Kars’tan bir çok basın mensubu katılmıştır. Kafkas Üniversitesi Kağızman Meslek Yüksek Okulu’nun organize ettiği bu şenlik bir ilk olarak çok renkli geçmiştir.
Kağızman Meslek Yüksekokulu’nun önünden şehir merkezine yapılan kortej yürüyüşünde bir araba üzerine konulan uzun elma gösterilerek yürünmüştür. İstiklal Alanı’ndaki Atatürk Anıtı önünde saygı duruşunda bulunularak İstiklal Marşı okunmuştur. Şenlik konuşması yapılmadan önce Kağızman ürünlerinin tanıtımı için kurulan 15’e yakın çadır gezilerek ceviz, pekmez, pestil, uzun elma, banan elması, kaburgalı elma, bal, Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nün ürettiği el işleri, Kağızman Bebeği gibi değerler tanıtılarak satışa sunulmuştur. Uzun Elma Yetiştiricileri ambalajladıkları elmalar ile Uzun Elma yarışmasına katılarak jüriler tarafından verilen puan ile dereceler kazanmışlardır. En iyi uzun elma yetiştirenlere ödüller verilerek yetiştiriciliğe teşvikleri sağlanmıştır.

PROF. DR. OKTAY BELLİ’NİN ORGANİZE ETTİĞİ ULUSLAR ARASI SEMPOZYUMLARDA BİLDİRİLER İLE DİLE GETİRİLDİ

Kağızman Meyve ve Sebze kültürü Sait Küçük ve Lemin Gülderen tarafından son beş yıl içerisinde İstanbul Üniversitesi Arkeologlarından Prof. Dr. Oktay Belli’nin organize ettiği uluslar arası sempozyumlarda bildiriler ile dile getirilerek Uzun Elma’nın da önemli derecede tanıtımı yapılmıştır.

Yine Prof. Dr. Oktay Belli’nin organize ettiği ve 19-21 Ekim 2011 tarihlerinde gerçekleşen III. Uluslararası Geleneksel Doğu Anadolu Yemek Kültürü Ve Erzurum Yemekleri Sempozyumu’nda Erzurum DSİ’nde Mühendis olarak görevli Habip Küçük tarafından “Kağızman’da Meyvecilik ve Uzun Elma” adlı bir bildiri sunularak Kağızman Elması’nın uluslar arası olarak çift dilde tanıtımı sağlanmıştır.

24-26 Mayıs 2012 tarihlerinde Kafkas Üniversitesi Kağızman Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü’nce Kağızman’da gerçekleştirilen Geçmişten Geleceğe Her Yönüyle Kağızman Sempozyumu’nda Gürcistan vatandaşı Ardahan Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şureddin Memmedli ve Gürcistan vatandaşı Ardahan Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gülnara Gocaeva tarafından Ünlü Azerbaycan Şairi Zelimhan Yakup’un Kağıman’ın Elması Şiiri adlı bir bildiri sunularak Kağızman Elması Uzun Elma’nın edebi sahadaki yeri ve önemi anlatılmıştır. Bu bildirinin yer aldığı sempozyum kitabı Dr. Alpaslan Yüce’nin editörlüğünde basılarak sempozyum katılımcılarına ve Kağızman halkına ulaştırılmıştır.”dedi.




Kategori:
Bu Habere Henüz Yorum Yapılmamıştır. İlk Yorumu Siz Yapın!
Toplam () adet yorum eklenmiştir.
YAZARLAR
Canlı Maç Sonuçları